Amaro và vermouth đều là những chai rượu thảo mộc nước Ý được yêu thích nhất thế giới, nhưng chúng đứng ở hai đầu đối lập của bữa ăn: amaro là rượu đắng thảo mộc — làm từ rượu nền ngâm thảo mộc, rễ cây và vỏ cam rồi thêm đường, nồng độ 16-40%, hương đắng thảo mộc, cam, quế và hồi, uống sau bữa ăn với đá hoặc pha Black Manhattan; vermouth là vang tăng cường thảo mộc — làm từ rượu vang thêm rượu mạnh và thảo mộc, nồng độ 15-22%, hương vang thơm, ngải cứu, cam và gia vị, uống trước bữa ăn với đá và lát cam, pha Martini hoặc Negroni. Muốn hiểu amaro trước, hãy đọc Bài Amaro Ý; muốn hiểu vermouth, hãy đọc Bài Vermouth.
Hai thế giới thảo mộc Ý, hai thời điểm đối lập
Amaro sinh ra từ quầy thuốc và tu viện: từ thời Trung Cổ, các tu sĩ Ý ngâm thảo mộc, rễ cây và vỏ cam trong rượu để làm thuốc tiêu hóa, rồi người ta thêm đường để dễ uống — và từ đó amaro trở thành thức uống kết thúc bữa ăn của người Ý, gọi là digestif. Mỗi vùng của Ý đều có một chai amaro riêng: Averna ra đời ở Sicily năm 1868 với công thức thảo mộc gia truyền, Lucano ra đời ở Basilicata năm 1894, Braulio ngâm thảo mộc vùng núi Alps, Fernet Branca ra đời ở Milan năm 1845 với vị đắng rất mạnh. Amaro là rượu của sự chậm rãi: uống từng ngụm nhỏ sau bữa tối, để vị đắng thảo mộc làm dịu bụng và kéo dài câu chuyện.
Vermouth thì ngược lại hoàn toàn: vermouth sinh ra từ quán rượu và bữa tiệc, không phải từ quầy thuốc. Năm 1786, Antonio Benedetto Carpano ở Turin pha rượu vang trắng với thảo mộc và ngải cứu, tạo ra loại rượu khai vị đầu tiên — và từ đó vermouth trở thành thức uống mở đầu bữa ăn của người Ý, gọi là aperitivo. Vermouth lan khắp châu Âu và trở thành linh hồn của Martini và Negroni: Martini & Rossi làm vermouth nổi tiếng nhất thế giới, Dolin làm vermouth ở Chambéry nước Pháp từ năm 1821, Noilly Prat làm vermouth khô ở miền nam nước Pháp. Vermouth là rượu của sự khởi đầu: uống một ly nhỏ trước bữa ăn, để vị thơm thảo mộc đánh thức vị giác và mở đầu buổi tối.
Nguyên liệu & quy trình: rượu nền ngâm thảo mộc, đường vs vang tăng cường, ngải cứu, thảo mộc
Amaro làm từ rượu nền ngâm thảo mộc — và chính công thức thảo mộc bí mật quyết định đẳng cấp của chai amaro. Rượu nền — thường là rượu trung tính, đôi khi là brandy — được ngâm với hàng chục loại thảo mộc, rễ cây, vỏ cam, quế, hồi và đinh hương trong nhiều tuần, rồi thêm đường, đôi khi ủ thêm trong thùng gỗ để vị đắng dịu lại. Amaro Averna giá 980 nghìn là amaro Sicily kinh điển, hương cam, thảo mộc và caramel cân bằng; Amaro Lucano giá 850 nghìn là amaro Basilicata, hương thảo mộc, cam và gia vị ấm áp; Braulio Amaro Alpino giá 1,1 triệu là amaro vùng núi Alps, hương thảo mộc núi, thông và bạc hà mát lạnh; Fernet Branca giá 950 nghìn là amaro Milan vị đắng rất mạnh, hương bạc hà, nghệ tây và thảo mộc đậm đặc.
Vermouth làm từ rượu vang tăng cường — và chính loại vang nền và thảo mộc chủ đạo quyết định phong cách của chai vermouth. Rượu vang trắng hoặc đỏ được thêm rượu mạnh để tăng nồng độ, rồi ngâm với ngải cứu — wormwood, nguyên liệu bắt buộc làm nên tên gọi vermouth — cùng cam, quế, đinh hương và thảo mộc, sau đó thêm đường theo từng phong cách: dry thì ít đường, bianco thì ngọt nhẹ, rosso thì ngọt đậm. Vermouth Carpano Punt e Mes giá 1,15 triệu là vermouth Turin phong cách aperitivo, hương cam đắng, thảo mộc và quinine; Vermouth Noilly Prat Dry giá 800 nghìn là vermouth khô nước Pháp, hương thảo mộc, hoa trắng và khoáng chất thanh mát; Mancino Vermouth Vecchio giá 2,15 triệu là vermouth Ý ủ lâu, hương vang thơm, cam khô và gia vị phức tạp; Dolin Vermouth de Chambéry Blanc giá 690 nghìn là vermouth trắng nước Pháp, hương thảo mộc núi, hoa và cam nhẹ nhàng.
Hương vị: đắng thảo mộc, cam, quế, hồi vs vang thơm, ngải cứu, cam, gia vị
Nếm amaro là nếm vị đắng thảo mộc: ngụm đầu tiên là vị đắng rõ ràng — đắng của rễ cây, của vỏ cam, của thảo mộc — rồi đến vị ngọt dịu của đường và caramel, tiếp theo là quế, hồi, đinh hương và hậu vị ấm, dài. Amaro Averna giá 980 nghìn cho vị đắng thảo mộc êm, hương cam và caramel cân bằng, hậu vị ấm; Amaro Lucano giá 850 nghìn cho vị đắng vừa phải, hương thảo mộc và cam ấm áp, hậu vị dài; Amaro Di Angostura giá 510 nghìn cho vị đắng thảo mộc rõ nét, hương quế, hồi và vỏ cam, hậu vị ấm và khô.
Nếm vermouth là nếm hương vang và thảo mộc: ngụm đầu tiên là hương vang thơm — nho trắng hoặc nho đỏ — rồi đến ngải cứu hơi đắng, cam tươi, quế và gia vị, hậu vị thơm và sạch. Vermouth Carpano Punt e Mes giá 1,15 triệu cho hương cam đắng, thảo mộc và quinine rất đặc biệt, hậu vị dài; Vermouth Hotel Starlino Rosso giá 850 nghìn cho hương vang đỏ thơm, cam, quế và vani ngọt ngào, hậu vị ấm; Mancino Vermouth Secco giá 600 nghìn cho hương thảo mộc khô, hoa trắng và khoáng chất thanh mát, hậu vị sạch.
Nồng độ & cách uống: digestif, đá, Black Manhattan vs aperitif, Martini, Negroni
Amaro thường đóng chai ở 16-40% — và cách uống chuẩn nhất là uống sau bữa ăn, gọi là digestif. Rót amaro ra ly nhỏ với một viên đá lớn, uống từng ngụm nhỏ sau bữa tối — vị đắng thảo mộc làm dịu bụng, hương cam và quế bung ra ấm áp. Amaro cũng pha được cocktail: Black Manhattan pha amaro với whisky lúa mạch đen và bitter, là biến thể đậm đà của Manhattan; Amaro Sour pha amaro với chanh và đường, chua ngọt cân bằng. Bài Liqueur vs Amaro so sánh amaro với rượu mùi ngọt châu Âu; Bài Rượu Mùi (Liqueur) giới thiệu các loại rượu mùi thường đi cùng amaro trên kệ bar.
Vermouth thường đóng chai ở 15-22% — thấp hơn amaro khá nhiều — và cách uống chuẩn nhất là uống trước bữa ăn, gọi là aperitivo. Rót vermouth ra ly với đá và một lát cam hoặc một quả ô liu, uống chậm rãi trước bữa tối — hương vang và thảo mộc đánh thức vị giác, vị ngọt nhẹ làm miệng sẵn sàng cho món ăn. Vermouth cũng là linh hồn của hai cocktail kinh điển nhất thế giới: Martini pha vermouth khô với gin hoặc vodka, Negroni pha vermouth đỏ với gin và Campari theo tỉ lệ một-một-một. Bài Gin vs Vodka so sánh hai loại rượu nền thường pha cùng vermouth trong ly Martini; Bài Brandy vs Liqueur so sánh vermouth với một họ rượu thơm ngọt khác của châu Âu.
Bảng so sánh nhanh & giá tham khảo
Tóm lại trong một bảng: amaro làm từ rượu nền ngâm thảo mộc, rễ cây và vỏ cam rồi thêm đường, hương đắng thảo mộc, cam, quế và hồi, nồng độ 16-40%, uống sau bữa ăn với đá hoặc pha Black Manhattan, giá từ phổ thông đến cao cấp; vermouth làm từ rượu vang thêm rượu mạnh và thảo mộc, hương vang thơm, ngải cứu, cam và gia vị, nồng độ 15-22%, uống trước bữa ăn với đá và lát cam, pha Martini hoặc Negroni, giá từ phổ thông đến cao cấp. Về giá tham khảo tại Rượu Chính Hãng: amaro phổ thông như Amaro Di Angostura giá 510 nghìn, amaro cao cấp như Braulio Amaro Alpino giá 1,1 triệu; vermouth phổ thông như Dolin Vermouth de Chambéry Blanc giá 690 nghìn, vermouth cao cấp như Mancino Vermouth Vecchio giá 2,15 triệu.
Chọn chai nào: amaro hay vermouth?
Chọn amaro khi anh em muốn một buổi tối chậm rãi sau bữa ăn: uống amaro với đá sau bữa tối, pha Black Manhattan cho bạn bè, cảm nhận vị đắng thảo mộc sâu lắng của nước Ý. Amaro hợp với bữa tối muộn, hợp với những ai thích vị đắng, hợp với những buổi tối dài không vội — amaro là rượu của người sành vị đắng, và hành trình khám phá amaro từ Averna êm dịu đến Fernet Branca đắng mạnh, từ Lucano ấm áp đến Braulio mát lạnh vùng núi cũng rất đáng thử.
Chọn vermouth khi anh em muốn mở đầu buổi tối thật thơm: uống vermouth với đá và lát cam trước bữa ăn, pha Martini cho khách quý, pha Negroni cho bạn bè, cảm nhận hương vang và thảo mộc thanh tao của nước Ý và nước Pháp. Vermouth hợp với bữa tiệc, hợp với cocktail, hợp với những ai thích pha chế — vermouth là linh hồn của Martini và Negroni, và hành trình khám phá vermouth từ dry thanh mát đến rosso ngọt đậm, từ Turin đến Chambéry cũng rất đáng thử.
Tư vấn từ chuyên gia Rượu Chính Hãng:
\nPha Negroni lần đầu? Hãy dùng tỉ lệ một-một-một: một phần gin, một phần Campari, một phần vermouth đỏ như Carpano Punt e Mes, khuấy với đá trong ly khuấy rồi rót ra ly rocks với một viên đá lớn, vắt một miếng vỏ cam lên trên — đừng lắc, khuấy giữ cho ly Negroni trong và mượt. Hãy liên hệ ngay với đội ngũ Sommelier qua Hotline / Zalo: 0772220222 để nhận tư vấn và báo giá tốt nhất.
\nNgười dưới 18 tuổi không được uống rượu bia; người đã uống rượu bia thì không lái xe, và việc kinh doanh rượu cần tuân thủ Nghị định 105/2017/NĐ-CP.
\n