Cognac và sake đều là những chai rượu tinh tế, đậm đà văn hóa — một bên là rượu mạnh Pháp ủ gỗ sồi, một bên là rượu gạo lên men của Nhật Bản: cognac là rượu mạnh của Pháp — làm từ nho Ugni Blanc lên men rồi chưng cất kép trong nồi đồng, ủ nhiều năm trong thùng gỗ sồi Limousin, nồng độ 40%, hương nho khô, vani, gỗ sồi và gia vị, uống neat với ly snifter, pha Sidecar hoặc nhâm nhi sau bữa tối; sake là rượu gạo lên men của Nhật Bản — làm từ gạo mài, men koji và nước suối, không chưng cất, nồng độ chỉ 15-16%, hương gạo thanh mát, dưa lưới, hoa trắng và vị umami, uống ấm, uống lạnh hoặc ghép món Nhật. Muốn hiểu cognac trước, hãy đọc Bài Quy Trình Làm Cognac; muốn hiểu sake, hãy đọc Bài Quy Trình Làm Sake.
Hai thế giới tinh tế, hai triết lý đối lập
Cognac được mệnh danh là vua của các loại rượu mạnh Pháp: sinh ra ở vùng Charente, cognac là kết quả của ba trăm năm hoàn thiện — từ giống nho Ugni Blanc, chưng cất kép trong nồi đồng, đến ủ lâu trong thùng gỗ sồi Limousin và nghệ thuật pha trộn eau-de-vie của cellar master. Mỗi vùng trồng nho trong Charente đều cho một phong cách riêng: Grande Champagne cho rượu thanh nhã, lâu già; Petite Champagne cho rượu tròn đầy; Borderies cho hương hoa tím đặc trưng — và cellar master pha trộn chúng để tạo ra đúng phong cách của hãng, năm này qua năm khác.
Sake thì ngược lại hoàn toàn: sake là rượu gạo lên men có lịch sử hơn một nghìn năm, gắn với lễ cúng Thần Đạo và bữa ăn gia đình Nhật Bản. Sake làm từ gạo — nhưng không phải gạo thường: gạo sake được mài bỏ lớp vỏ ngoài, chỉ giữ phần lõi tinh bột, rồi nấu chín, cấy men koji, lên men kép trong nhiều tuần, cho ra một loại rượu trong suốt, hương gạo thanh mát rất đặc trưng. Sake không chưng cất, không ủ gỗ sồi, không có tuổi rượu — đẳng cấp của sake nằm ở tỉ lệ mài gạo và tay nghề của toji, bậc thầy nấu sake, người quyết định từng độ lên men bằng cảm quan.
Nguyên liệu & quy trình: nho Ugni Blanc, chưng cất kép, pha trộn eau-de-vie vs gạo mài, koji, lên men kép
Cognac làm từ nho Ugni Blanc — và chính vùng trồng nho, cách ủ và nghệ thuật pha trộn quyết định đẳng cấp của chai cognac. Nho trắng lên men thành rượu vang, rồi chưng cất hai lần trong nồi đồng để lấy phần coeur tinh khiết nhất, sau đó ủ trong thùng gỗ sồi Limousin từ hai năm đến hàng chục năm. Cognac Martell Cordon Bleu giá 4,35 triệu là cognac Extra Old huyền thoại, hương nho khô, hoa, gia vị và gỗ sồi rất phức tạp; Cognac Courvoisier XO Imperial giá 2,35 triệu là cognac XO, hương nho khô, vani và gỗ sồi đậm đà; Cognac Chabasse Napoleon giá 1,6 triệu là cognac Napoleon, hương nho khô, caramel và gia vị cân bằng.
Sake làm từ gạo mài, men koji và nước — và chính tỉ lệ mài gạo quyết định đẳng cấp của chai sake. Gạo sake được mài bỏ lớp vỏ ngoài: junmai mài còn 70%, ginjo mài còn 60%, daiginjo mài còn 50% trở xuống — mài càng sâu, rượu càng thanh, càng thơm, càng đắt. Sake Dassai 23 Junmai Daiginjo giá 1,75 triệu là sake daiginjo mài gạo còn 23%, hương dưa lưới, hoa trắng và vị umami tinh tế; Sake Kubota Manju Junmai Daiginjo giá 2,35 triệu là sake daiginjo cao cấp, hương gạo thanh mát, hoa và trái cây nhẹ nhàng; Sake Gekkeikan Daiginjo giá 550 nghìn là sake daiginjo, hương gạo thanh mát và hoa nhẹ nhàng.
Hương vị: nho khô, vani, gỗ sồi, hoa vs gạo thanh, dưa lưới, hoa trắng, umami
Nếm cognac là nếm hương nho và gỗ sồi: ngụm đầu tiên là hương nho khô — ngọt ấm, đậm đà — tiếp theo là vani, caramel, rồi đến gỗ sồi, hoa và gia vị như quế, đinh hương và hạt nhục đậu khấu, hậu vị ấm và dài. Cognac Martell Cordon Bleu giá 4,35 triệu cho hương nho khô, hoa, gia vị và gỗ sồi rất phức tạp, hậu vị rất dài; Cognac Camus XO Elegance giá 3,85 triệu cho hương nho khô, hoa và gỗ sồi thanh nhã, hậu vị dài; Cognac Hennessy XO giá 4,65 triệu cho hương nho khô, vani, gỗ sồi và gia vị rất sang trọng, hậu vị rất dài.
Nếm sake là nếm hương gạo: ngụm đầu tiên là vị thanh mát của gạo — nhẹ, sạch, hơi ngọt — tiếp theo là hương dưa lưới, hoa trắng, táo xanh, rồi đến vị umami — vị ngon đặc trưng của Nhật Bản — hậu vị ấm và sạch. Sake Dassai 23 Junmai Daiginjo giá 1,75 triệu cho hương dưa lưới, hoa trắng và vị umami tinh tế, hậu vị rất sạch; Sake Kubota Manju Junmai Daiginjo giá 2,35 triệu cho hương gạo thanh mát, hoa và trái cây nhẹ nhàng, hậu vị dài; Sake Asahiyama Senjyuhai giá 300 nghìn cho hương gạo nhẹ nhàng, dễ uống; Sake Chikusen Kimoto Junmai Ginjo giá 1,75 triệu cho hương gạo, hoa và vị umami đậm đà, hậu vị dài.
Nồng độ & cách uống: neat, snifter, digestif vs ấm, lạnh, ghép món Nhật
Cognac thường đóng chai ở 40% — và cách uống chuẩn nhất là uống neat với ly snifter sau bữa tối, như một ly digestif. Rót cognac ra ly snifter bầu tròn, xoay nhẹ ly để hương bung ra, ngửi trước rồi nhấp từng ngụm nhỏ — hơi ấm của bàn tay làm ly cognac ấm lên, hương nho khô và vani bung ra đậm đà. Cognac cũng pha được cocktail: Sidecar pha cognac với triple sec và nước chanh, là cocktail kinh điển của Pháp — chua, ngọt, hương cam cân bằng. Bài Nếm Cognac hướng dẫn cách nếm cognac để cảm nhận từng lớp hương VS, VSOP và XO; Bài Cognac vs Shochu so sánh cognac với rượu chưng cất của Nhật.
Sake thường đóng chai ở 15-16% — nhẹ hơn cognac rất nhiều — và cách uống cũng rất đặc biệt. Cách uống truyền thống nhất là uống ấm — atsukan: hâm sake đến khoảng 40-50 độ, hương gạo và umami bung ra ấm áp, rất hợp mùa đông. Mùa hè thì uống lạnh — reishu: ướp sake trong tủ lạnh, rót ra chén ochoko nhỏ, uống chậm rãi, hương dưa lưới và hoa trắng bung ra mát lạnh. Sake cũng ghép món rất hay: sake lạnh với sushi, sake ấm với lẩu, sake daiginjo với sashimi — nồng độ nhẹ nên uống được nhiều mà không gắt. Bài Nếm Sake hướng dẫn cách nếm sake để cảm nhận hương gạo và vị umami; Bài Liqueur vs Sake so sánh sake với rượu mùi châu Âu.
Bảng so sánh nhanh & giá tham khảo
Tóm lại trong một bảng: cognac làm từ nho Ugni Blanc lên men rồi chưng cất kép trong nồi đồng, ủ trong thùng gỗ sồi Limousin, hương nho khô, vani, gỗ sồi và gia vị, nồng độ 40%, uống neat với ly snifter, pha Sidecar hoặc nhâm nhi sau bữa tối, giá từ phổ thông đến cao cấp; sake làm từ gạo mài, men koji và nước, lên men kép, hương gạo thanh mát, dưa lưới, hoa trắng và vị umami, nồng độ 15-16%, uống ấm, uống lạnh hoặc ghép món Nhật, giá từ phổ thông đến cao cấp. Về giá tham khảo tại Rượu Chính Hãng: cognac phổ thông như Cognac Chabasse Napoleon giá 1,6 triệu, cognac cao cấp như Cognac Martell Cordon Bleu giá 4,35 triệu; sake phổ thông như Sake Gekkeikan Daiginjo giá 550 nghìn, sake cao cấp như Sake Kubota Manju Junmai Daiginjo giá 2,35 triệu.
Chọn chai nào: cognac hay sake?
Chọn cognac khi anh em muốn một buổi tối sang trọng, ấm áp: uống cognac neat với ly snifter sau bữa tối, pha Sidecar trong bữa tiệc, cảm nhận hương nho khô và gỗ sồi đậm đà của nước Pháp. Cognac hợp với bữa tối, hợp với xì gà, hợp với những ai thích cảm giác mạnh và phức tạp — cognac là rượu của người sành, của những buổi tối dài, và hành trình khám phá cognac từ VSOP đến XO, từ Grande Champagne đến Borderies gần như không có điểm dừng.
Chọn sake khi anh em muốn một buổi tối thanh nhẹ, tinh tế: uống sake lạnh với sushi trong mùa hè, uống sake ấm với lẩu trong mùa đông, cảm nhận hương gạo thanh mát và vị umami đặc trưng của Nhật Bản. Sake hợp với món Nhật, hợp với món Việt, hợp với những buổi tối thư giãn không cần say — nồng độ 15-16% dễ chịu, và hương gạo thơm mát, không gắt. Sake cũng là món quà biếu rất được ưa chuộng — một chai Dassai 23 sang trọng, đẹp mắt, ai nhận cũng thích.
Tư vấn từ chuyên gia Rượu Chính Hãng:
\nUống cognac neat lần đầu? Hãy chọn một chai VSOP êm như Martell VSOP Red Barrel, rót một lượng nhỏ ra ly snifter, xoay nhẹ ly rồi ngửi thật sâu trước khi nhấp — đừng uống cạn một hơi, hãy để từng ngụm nhỏ lan khắp miệng, hương nho khô và vani sẽ hiện ra từng lớp. Hãy liên hệ ngay với đội ngũ Sommelier qua Hotline / Zalo: 0772220222 để nhận tư vấn và báo giá tốt nhất.
\nNgười dưới 18 tuổi không được uống rượu bia; người đã uống rượu bia thì không lái xe, và việc kinh doanh rượu cần tuân thủ Nghị định 105/2017/NĐ-CP.
\n