Nếu phải chọn một nhà chưng cất đại diện cho phong cách sherry cask của Scotland, nhiều chuyên gia sẽ gọi tên GlenDronach. Thành lập năm 1826 tại Forgue, Aberdeenshire thuộc Highland, GlenDronach gần hai thế kỷ kiên trì một triết lý duy nhất: trưởng thành whisky trong thùng gỗ sồi từng ủ rượu sherry Oloroso và Pedro Ximénez từ Jerez, Tây Ban Nha. Không dùng thùng bourbon làm nền như đa số nhà máy khác, GlenDronach cho ra thứ whisky đậm đà, ngọt ngào và phức hợp, được gọi bằng cái tên trìu mến là sherry bomb. Bài viết này giải mã lịch sử nhà máy, triết lý ủ thùng, dòng core 12 đến 21 năm, dòng Cask Strength Batch 1–12 và cách uống cask strength.
1. GlenDronach là ai: nhà chưng cất Highland từ năm 1826
GlenDronach được James Allardice thành lập năm 1826, chỉ ba năm sau Đạo luật Thuế rượu 1823 mở đường cho các nhà chưng cất hợp pháp tại Scotland. Allardice là một trong những người tiên phong đưa whisky Highland ra thị trường, và nhà máy tại thung lũng Forgue, lấy nước từ dòng suối Dronac, hoạt động liên tục qua nhiều đời chủ. Cuối thế kỷ 20, nhà máy từng đóng cửa từ năm 1996, rồi được BenRiach của Billy Walker hồi sinh năm 2008; năm 2016 Brown-Forman mua lại BenRiach, nhưng triết lý sản xuất không đổi: vẫn sherry cask, vẫn ủ lâu, vẫn đóng chai không pha loãng ở dòng cao cấp.
Điều làm GlenDronach khác biệt nằm ở chính sách thùng ủ. Trong khi phần lớn các nhà máy Scotland trưởng thành rượu chủ yếu trong thùng bourbon cũ rồi mới finish bằng thùng sherry trong vài tháng cuối, GlenDronach ủ toàn bộ thời gian trong thùng sherry. Nghĩa là một chai 12 năm của hãng đã có 12 năm tiếp xúc liên tục với gỗ sồi từng ngâm Oloroso hoặc Pedro Ximénez, chứ không phải chỉ vài tháng finish. Cách làm này tốn kém hơn nhiều vì thùng sherry đắt và khan hiếm, nhưng đổi lại là độ sâu hương vị mà finish ngắn không thể đạt được. Nếu muốn hiểu rõ hơn sự khác biệt giữa hai loại thùng, bạn có thể đọc bài Sherry Cask hay Bourbon Cask của chúng tôi.
2. Sherry cask: Oloroso và Pedro Ximénez làm nên sherry bomb
Hai loại thùng sherry mà GlenDronach dùng nhiều nhất là Oloroso và Pedro Ximénez, gọi tắt là PX, mỗi loại đóng một vai khác nhau. Oloroso là sherry khô ủ oxy hóa lâu, cho hương hạt dẻ, da thuộc, gia vị khô và vị chát tannin vững chãi. PX là sherry ngọt làm từ nho phơi nắng, cho hương nho khô, mật đường, sô-cô-la đen và vị ngọt đậm sánh. GlenDronach phối cả hai trong cùng một chai: Oloroso làm khung xương, PX làm lớp áo ngọt phủ bên ngoài. Kết quả là hồ sơ hương vị rất đặc trưng: trái cây khô, bánh Giáng sinh, sô-cô-la đen, cà phê rang, hạt dẻ nướng và một chút quế, gừng ở hậu vị.
Hãng dùng thùng butt khoảng 500 lít bằng gỗ sồi châu Âu, từng chứa sherry tại các bodega ở Jerez. Gỗ sồi châu Âu thớ chặt, tannin cao hơn sồi Mỹ, nên tương tác với rượu mạnh hơn và cho màu hổ phách đậm tự nhiên mà không cần thêm màu. Các chai core đều ghi non-chill filtered và natural colour, tức không lọc lạnh và không thêm màu caramel. Thuật ngữ như cask strength hay single cask có nghĩa là gì, bạn có thể xem bài giải mã thuật ngữ nhãn chai Scotch để hiểu đầy đủ.
3. Dòng core: từ 12 năm đến 21 năm, mỗi nấc một tính cách
Dòng core của GlenDronach bắt đầu từ GlenDronach 12 Năm 43%, khoảng 1,7 triệu đồng, là chai nhập môn lý tưởng cho người mới làm quen với sherry cask. Ở 12 năm, hương sherry đã rõ nhưng vẫn cân bằng: nho khô và mật ong ở lớp đầu, hạt dẻ và gia vị ở hậu vị, độ cồn vừa phải nên uống neat rất dễ chịu. Đây cũng là chai nên thử đầu tiên nếu bạn chưa từng uống sherry bomb và muốn biết mình có hợp phong cách này hay không.
Lên một nấc là GlenDronach 15 Năm Revival 46%, khoảng 2,8 triệu đồng. Dòng 15 năm từng ngừng sản xuất vì thiếu hàng tồn kho cũ, rồi tái sinh năm 2015 khi kho dự trữ đủ trở lại, nên mới có tên Revival. Ở 15 năm, vị sherry sâu hơn hẳn, thêm lớp sô-cô-la đen và cà phê, hậu vị dài và khô hơn. GlenDronach 18 Năm Allardice 46%, khoảng 5,35 triệu đồng, mang tên người sáng lập, là chai đậm đà nhất trong nhóm core dưới 20 năm: trái cây khô đậm đặc, bánh gừng, gỗ sồi và một chút khói nhẹ. Đỉnh cao dòng core là GlenDronach 21 Năm Parliament 48%, khoảng 6,25 triệu đồng, phức hợp và mượt mà, hợp để uống chậm trong những dịp đặc biệt. Ngoài ra còn có GlenDronach 10 Năm Forgue bản 1000ml, khoảng 1,5 triệu đồng, nhẹ nhàng và trẻ trung hơn, hợp làm chai thứ hai trong tủ.
4. Dòng Cask Strength Batch: đỉnh cao cho người sưu tầm
Nếu dòng core là để uống hàng ngày, dòng Cask Strength Batch là để sưu tầm và chinh phục. Đây là dòng phát hành theo batch hàng năm: mỗi batch là một mẻ phối trộn từ nhiều thùng sherry khác nhau, đóng chai ở nồng độ tự nhiên trong thùng, không pha loãng, không lọc lạnh, không thêm màu. Nồng độ của các batch dao động từ khoảng 54% đến 61%, cao gần gấp rưỡi whisky thông thường, nên mỗi ngụm đều đậm đặc và bùng nổ hương vị. Danh mục của chúng tôi hiện đã có đủ 12 batch, từ Batch 1 đến Batch 12, một bộ sưu tập hiếm có trên thị trường Việt Nam.
GlenDronach Cask Strength Batch 1 54,8%, khoảng 13,25 triệu đồng, là batch đầu tiên và hiếm nhất nên giá cao nhất. Batch 2 55,2%, khoảng 7,8 triệu đồng, và Batch 3 54,9%, khoảng 7 triệu đồng, là hai batch đầu còn lại trên thị trường với số lượng rất ít. Quy luật giá khá rõ: batch càng cũ càng đắt, vì đã hết hàng tại nhà máy và chỉ còn trong tay người sưu tầm. Batch 4 đến Batch 7 có giá từ 5,85 triệu xuống 4,1 triệu đồng, Batch 8 đến Batch 12 dao động 3,3 đến 3,5 triệu đồng, hợp lý nhất để bắt đầu sưu tầm hoặc trải nghiệm cask strength lần đầu. Riêng Batch 8 đạt 61%, mạnh nhất trong 12 batch, dành cho người đã quen nồng độ cao.
Về hương vị, các batch chia sẻ bộ gen sherry bomb nhưng mỗi batch có cá tính riêng vì tỷ lệ thùng Oloroso và PX khác nhau. Batch đầu thiên về trái cây khô và sô-cô-la, batch giữa cân bằng ngọt và cay, batch sau đậm vị gỗ và gia vị hơn. Người sưu tầm thường mua cả dãy batch để so sánh dọc, như nếm cùng một dòng vang qua nhiều niên vụ.
5. Port Wood và Ode to the Dark: hai bản finish đặc biệt
Ngoài dòng core và Cask Strength, GlenDronach có hai bản finish đáng chú ý cho người muốn thử hương vị khác ngoài sherry thuần. GlenDronach Port Wood 46%, khoảng 2,6 triệu đồng, finish trong thùng vang Port của Bồ Đào Nha, nên ngoài nền sherry quen thuộc còn thêm hương dâu tây, mận chín và sô-cô-la sữa, ngọt ngào và mềm mại hơn hẳn. Đây là chai hợp nhất của hãng để uống cùng tráng miệng hoặc sô-cô-la đen.
GlenDronach Ode to the Dark 50,8%, khoảng 2,74 triệu đồng, là bản pha trộn giữa thùng PX và Oloroso với tỷ lệ nghiêng về PX, cho màu sẫm nhất và vị ngọt đậm nhất trong các chai không phải cask strength của hãng. Tên gọi là lời tri ân dành cho màu tối đặc trưng của rượu ủ thùng PX. Với nồng độ trên 50%, chai này là bước đệm hoàn hảo trước khi bạn bước sang dòng Cask Strength Batch.
6. Cách uống GlenDronach cask strength và chọn chai đầu tiên
Uống cask strength khác whisky thường ở một điểm: đừng uống vội. Rót ra ly Glencairn, để rượu thở 10 đến 15 phút cho cồn bay bớt, nhấp ngụm đầu tiên nguyên chất để cảm nhận đúng sức mạnh của thùng ủ. Sau đó thêm nước từng giọt một, mỗi giọt mở thêm một tầng hương mới: nước làm dịu cồn và kéo hương trái cây khô, vani và gia vị lên rõ hơn. Nguyên tắc là thêm ít một và nếm lại sau mỗi lần thêm, vì pha loãng quá tay thì không thể quay lại. Với chai trên 58%, một thìa cà phê nước cho mỗi 30ml rượu là điểm bắt đầu an toàn. Uống với đá cũng được, nhưng đá tan pha loãng nhanh và làm lạnh hương, nên người sành thường ưu tiên thêm nước ở nhiệt độ phòng hơn.
Nếu mới bắt đầu với GlenDronach, hãy đi từ thấp lên cao: bắt đầu bằng 12 Năm để làm quen với sherry cask, lên 15 Revival khi đã thích vị đậm, rồi thử một batch Cask Strength mới như Batch 11 hoặc Batch 12 để trải nghiệm nồng độ thùng mà không phải trả giá hàng hiếm. Khi đã quen, nâng lên 18 Allardice hoặc 21 Parliament cho dịp đặc biệt, và săn Batch 1 đến Batch 3 nếu muốn sưu tầm. Về giá, dòng core dao động khoảng 1,5 đến 6,25 triệu đồng, dòng Cask Strength khoảng 3,3 đến 13,25 triệu đồng tùy batch, hai bản finish Port Wood và Ode to the Dark ở khoảng 2,6 đến 2,74 triệu đồng. Bạn có thể xem toàn bộ bảng giá trên trang sản phẩm của chúng tôi, hoặc đọc thêm bài bản đồ 5 vùng whisky Scotland để đặt GlenDronach đúng vị trí của Highland.
Người dưới 18 tuổi không được uống rượu bia; người đã uống rượu bia thì không lái xe, và việc kinh doanh rượu cần tuân thủ Nghị định 105/2017/NĐ-CP.
Tư vấn từ chuyên gia Rượu Chính Hãng:
Quý khách muốn chọn GlenDronach theo khẩu vị và ngân sách, cần tư vấn phân biệt các batch Cask Strength, hoặc muốn đặt số lượng lớn cho tiệc và doanh nghiệp, hãy liên hệ ngay với đội ngũ Sommelier qua Hotline / Zalo: 0772220222 để nhận tư vấn và báo giá tốt nhất.