Làm vang hồng nghe qua tưởng đơn giản — lấy nho đỏ, ép nhẹ, thế là có rượu màu hồng — nhưng thực tế, vang hồng là một trong những loại vang khó làm nhất: chỉ cần ngâm vỏ lâu hơn vài giờ, màu rượu đã chuyển từ hồng nhạt sang đỏ; chỉ cần lên men nóng hơn vài độ, hương dâu tây tươi đã biến thành hương mứt. Người làm vang hồng phải kiểm soát chính xác từng giờ ngâm vỏ, từng độ nhiệt lên men, từng ngày ủ. Bài này đi qua ba phương pháp làm vang hồng — saignée, ép trực tiếp và pha trộn — rồi đến lên men, ủ và đóng chai. Bài Quy Trình Làm Rượu Vang đã hướng dẫn quy trình làm vang chung — từ vườn nho đến chai vang — còn bài Vang Hồng Rosé đã giới thiệu ba phong cách rosé; ở đây là quy trình chi tiết của riêng vang hồng.

1. Saignée — rút nước nho sau vài giờ ngâm vỏ

Phương pháp saignée — tiếng Pháp nghĩa là "chảy máu" — là cách làm vang hồng cổ điển nhất và cũng là cách được dùng nhiều nhất ở Provence và Champagne. Người làm vang cho nho đỏ đã nghiền vào thùng, để nước nho ngâm với vỏ trong thời gian rất ngắn — thường từ 2 đến 20 giờ, tùy vào màu sắc mong muốn — rồi rút phần nước nho đã nhuộm màu hồng ra khỏi thùng để lên men riêng thành vang hồng. Phần nho còn lại tiếp tục ngâm vỏ dài ngày để làm vang đỏ đậm hơn.

Điểm mấu chốt của saignée là thời gian: ngâm 2 giờ cho màu hồng rất nhạt, ngâm 12 giờ cho màu hồng cam, ngâm 20 giờ cho màu hồng đậm gần với vang đỏ nhẹ. Người làm vang phải nếm nước nho mỗi giờ để quyết định đúng lúc rút ra — rút sớm quá thì rượu nhạt màu và nhạt vị, rút muộn quá thì rượu đậm màu và tannin bắt đầu xuất hiện. Champagne Drappier Rose de Saignee giá 3,15 triệu là chai vang hồng sủi làm đúng bằng phương pháp saignée — tên chai đã nói lên phương pháp: nho Pinot Noir ngâm vỏ ngắn rồi rút nước, cho ra champagne hồng có màu đậm hơn, hương dâu tây chín và cấu trúc chắc hơn champagne hồng pha trộn. Đây là một trong những chai rosé champagne được giới sành vang đánh giá cao nhất về độ phức hợp.

2. Ép trực tiếp — nho đỏ ép như nho trắng

Phương pháp thứ hai là ép trực tiếp — direct press — trong đó nho đỏ được ép ngay sau khi hái, giống hệt cách ép nho trắng, nước nho chỉ tiếp xúc với vỏ trong vài phút khi ép. Phương pháp này cho ra vang hồng có màu nhạt nhất — hồng phớt, hồng cam nhạt — và hương thơm tinh tế nhất, vì nước nho gần như không lấy tannin hay màu đậm từ vỏ.

Người làm vang thường hái nho vào sáng sớm khi trời còn mát, ép nhẹ bằng máy ép khí nén, rồi để nước nho lắng trong vài giờ trước khi lên men. Tormaresca Furia Di Calafuria Salento giá 1,6 triệu là ví dụ của vang hồng làm theo phong cách ép nhẹ và lên men lạnh — hương mâm xôi và gia vị nhẹ, vị chua tươi và một chút tannin mềm. Banfi Rosa Regale giá 1,09 triệu là ví dụ của vang hồng ngọt nhẹ làm từ nho Brachetto — ép trực tiếp, lên men dừng sớm để giữ vị ngọt tự nhiên của nho, cho ra rượu hương dâu tây và hoa hồng.

3. Pha trộn — phương pháp chỉ Champagne được phép dùng

Phương pháp thứ ba là pha trộn — blending — trong đó người làm vang pha một ít vang đỏ vào vang trắng để tạo màu hồng. Phương pháp này nghe đơn giản nhưng thực tế bị cấm ở hầu hết các vùng làm vang của châu Âu: luật vang của Liên minh châu Âu chỉ cho phép pha trộn để làm vang hồng sủi ở Champagne — và đó là cách phần lớn rosé champagne được làm ra. Người làm champagne pha khoảng 5 đến 20 phần trăm vang đỏ Pinot Noir vào vang trắng Chardonnay và Pinot Noir, rồi lên men lần hai trong chai để tạo bọt.

Pha trộn cho phép nhà làm vang kiểm soát màu sắc chính xác hơn saignée hay ép trực tiếp: muốn hồng nhạt thì pha ít vang đỏ, muốn hồng đậm thì pha nhiều hơn. Champagne Veuve Clicquot Rosé Brut giá 2,15 triệu là ví dụ của rosé champagne pha trộn — hương trái cây đỏ tươi, bọt mịn và vị sảng khoái. Bài Quy Trình Làm Champagne hướng dẫn chi tiết phương pháp champenoise — ép nho, lên men lần hai và ủ nấm men — là nền tảng của mọi chai champagne hồng.

4. Lên men và ủ — giữ hương trái cây tươi bằng nhiệt độ thấp

Sau khi có nước nho màu hồng, bước tiếp theo là lên men — và đây là bước quyết định hương thơm của chai vang hồng. Nước nho rosé được lên men ở nhiệt độ thấp, khoảng 14 đến 18 độ C, thấp hơn vang đỏ vài độ, để giữ lại hương trái cây tươi — dâu tây, mâm xôi, anh đào — và hương hoa. Người làm vang dùng thùng thép không gỉ để lên men vang hồng, vì thùng thép giữ nhiệt độ ổn định và không thêm hương gỗ sồi — vang hồng cần hương trái cây nguyên chất, không cần hương vani hay sô cô la của thùng sồi.

Sau lên men, vang hồng thường được ủ rất ngắn — vài tuần đến vài tháng trong thùng thép — rồi lọc và đóng chai ngay, khác hẳn vang đỏ ủ gỗ sồi hàng năm. Lý do là vang hồng uống ngon nhất khi còn tươi: hương trái cây và vị chua sắc nét sẽ mất dần theo thời gian, và vang hồng để lâu quá một năm thường nhạt nhẽo. Sparkling Chandon Rose giá 820 nghìn là ví dụ của vang hồng sủi lên men lạnh và ủ ngắn — bọt mịn, hương dâu và vị sảng khoái. Sparkling Úc Jacob's Creek Sparkling Rose giá 590 nghìn là ví dụ của vang hồng sủi Úc — hương dâu tây và anh đào, bọt mịn, vị tươi mát.

5. Màu sắc và độ khô — từ hồng nhạt đến hồng đậm, từ dry đến sweet

Màu sắc của vang hồng không phải là trang trí — nó là kết quả trực tiếp của quy trình làm vang và là manh mối đầu tiên về hương vị. Màu hồng nhạt — pale salmon — thường là vang ép trực tiếp, nhẹ nhàng, hương hoa và trái cây trắng, vị khô và thanh; màu hồng đậm — raspberry, hồng mâm xôi — thường là vang saignée, đậm đà hơn, hương trái cây đỏ chín và một chút tannin. Màu hồng cam — onion skin, màu vỏ hành — thường là vang hồng đã ủ một thời gian hoặc làm từ nho có vỏ dày. Người uống có kinh nghiệm nhìn màu đã đoán được phần nào phong cách của chai vang trước khi nếm.

Độ khô của vang hồng cũng do quy trình quyết định: người làm vang dừng lên men sớm thì rượu còn đường và ngọt nhẹ — như vang hồng Moscato; để lên men hết thì rượu khô hoàn toàn — như hầu hết rosé Provence. Vang Ý Mimi Kiss Rose Da Moscato giá 395 nghìn là ví dụ của vang hồng ngọt nhẹ — hương hoa và mật ong, vị ngọt nhẹ của nho Moscato cân với vị chua. Arthur Metz Cremant d'Alsace Edition Speciale Rose giá 690 nghìn là ví dụ của vang hồng sủi khô — Crémant d'Alsace, bọt mịn, hương dâu và vị khô sạch. Bài Nếm Vang Hồng hướng dẫn cách đọc màu sắc khi nếm rosé — màu nhạt hay đậm, rìa ly trong hay đục.

6. Rosé tĩnh và rosé sủi — khác nhau ở lên men lần hai

Điểm khác cuối cùng trong quy trình làm vang hồng là rosé tĩnh hay rosé sủi. Rosé tĩnh — still rosé — chỉ lên men một lần rồi đóng chai: rượu không có bọt, uống trong ly vang thường, hợp với bữa ăn. Rosé sủi — sparkling rosé — lên men lần hai trong chai kín để tạo bọt: rượu có bọt mịn, uống trong ly flute, hợp với tiệc và khai vị.

Khi chọn rosé, hãy nhớ quy trình làm ra nó: muốn một chai rosé tĩnh nhẹ nhàng cho bữa tối thì chọn vang ép trực tiếp, màu hồng nhạt, vị khô; muốn một chai rosé đậm đà cho thịt nướng thì chọn vang saignée, màu hồng đậm, có tannin nhẹ; muốn một chai rosé sủi cho tiệc thì chọn champagne hồng hay Crémant hồng. Tormaresca Furia Di Calafuria Salento giá 1,6 triệu là chai rosé tĩnh đậm đà — hương mâm xôi và gia vị, vị chua tươi. Banfi Rosa Regale giá 1,09 triệu là chai rosé tĩnh ngọt nhẹ — hương dâu và hoa hồng, uống lạnh cho tráng miệng. Champagne Drappier Rose de Saignee giá 3,15 triệu là chai rosé sủi làm bằng saignée — hương dâu chín, bọt mịn, cấu trúc chắc. Champagne Veuve Clicquot Rosé Brut giá 2,15 triệu là chai rosé sủi làm bằng pha trộn — hương trái cây đỏ tươi, bọt mịn, vị sảng khoái. Bài Vang Trắng vs Vang Đỏ so sánh các loại vang theo từng tiêu chí.

\n

Tư vấn từ chuyên gia Rượu Chính Hãng:

\n

Làm vang hồng khó ở chỗ kiểm soát thời gian ngâm vỏ: vài giờ chênh lệch đã đổi màu rượu. Chọn rosé tĩnh màu nhạt cho bữa nhẹ, rosé saignée màu đậm cho thịt nướng, rosé sủi cho tiệc. Hãy liên hệ ngay với đội ngũ Sommelier qua Hotline / Zalo: 0772220222 để nhận tư vấn và báo giá tốt nhất.

\n

Người dưới 18 tuổi không được uống rượu bia; người đã uống rượu bia thì không lái xe, và việc kinh doanh rượu cần tuân thủ Nghị định 105/2017/NĐ-CP.