Gin từng là thức uống xa lạ với đa số người Việt, nhưng chỉ trong vài năm gần đây, hai cái tên Lady Triệu và Sông Cái đã đưa gin Việt Nam lên bản đồ craft gin thế giới, xuất hiện trong các quán bar tại Singapore, Hồng Kông và châu Âu. Bí quyết nằm ở chỗ họ không sao chép gin Anh, mà dùng chính thảo mộc Việt Nam — sả, lá chanh, mắc khén, quế, hồi, hoa bưởi — để tạo ra thứ gin vừa quen thuộc với khẩu vị người Việt, vừa đủ khác biệt để gây tò mò với người nước ngoài. Bài viết này giải mã gin Việt Nam là gì, hai nhà làm gin dẫn đầu có gì khác nhau, và cách pha một ly gin tonic chuẩn vị ngay tại nhà.

1. Gin Việt Nam từ đâu ra: làn sóng craft gin gặp thảo mộc Việt

Gin là rượu chưng cất có hương chủ đạo từ quả bách xù (juniper), phối cùng nhiều loại thảo mộc gọi là botanicals. Trong khi gin Anh truyền thống dùng botanicals ôn đới như rau mùi, bạch đậu khấu và vỏ cam, Việt Nam có một kho thảo mộc nhiệt đới phong phú hơn nhiều: sả, lá chanh, gừng, riềng, mắc khén, quế, hồi, hoa bưởi, hoa nhài. Làn sóng craft gin toàn cầu những năm gần đây đã tạo cơ hội cho các nhà chưng cất Việt Nam thử nghiệm: thay vì nhập botanicals, họ đi chợ và đi rừng để tìm nguyên liệu bản địa, rồi chưng cất thủ công với số lượng nhỏ.

Kết quả là một phong cách gin mới: vẫn có nền juniper rõ ràng như gin truyền thống, nhưng lớp hương trên cùng là thảo mộc Việt — ấm, cay nhẹ, thơm hoa và cam chanh, rất hợp khẩu vị người Việt vốn quen với gia vị. Gin Việt cũng thường có nồng độ vừa phải và vị hậu sạch, nên uống với tonic rất ngon mà không cần thêm đường hay siro. Nếu bạn mới làm quen với gin nói chung, hãy đọc bài gin tonic chuẩn vị của chúng tôi để nắm nguyên tắc pha chế cơ bản trước khi khám phá gin Việt.

2. Lady Triệu: sáu bản gin, sáu vùng đất Việt

Lady Triệu là thương hiệu gin Việt Nam lấy tên từ nữ anh hùng Triệu Thị Trinh, và triết lý của hãng là mỗi chai gin kể câu chuyện của một vùng đất Việt Nam. Hãng hiện có sáu bản gin, tất cả đều có giá khoảng 850 nghìn đồng, nên người mua chọn theo khẩu vị và câu chuyện vùng miền chứ không phải theo giá tiền. Lady Triệu Contemporary Vietnam Gin là bản gốc, cân bằng và dễ uống nhất, hợp làm chai đầu tiên. Lady Triệu Đà Lạt Flowerbomb lấy cảm hứng từ xứ hoa Đà Lạt, hương hoa rõ rệt và nữ tính hơn các bản còn lại.

Lady Triệu Hội An Spice Road gợi nhớ con đường gia vị của phố cổ Hội An, ấm và cay với quế, hồi và các gia vị khô. Lady Triệu East Sea Navy Gin là bản navy strength, nồng độ cao hơn, đậm đà và bùng nổ hơn, hợp để pha cocktail. Lady Triệu Mekong Dry Gin lấy cảm hứng từ đồng bằng sông Cửu Long với hương thảo mộc tươi mát, còn Lady Triệu Sapa Citrus Tea Gin mang hương cam chanh và trà của vùng núi Sapa. Sáu bản, sáu cá tính, nhưng điểm chung là tất cả đều giữ nền juniper vững và để thảo mộc Việt làm vai chính, chứ không lấn át nhau.

3. Sông Cái: gin gạo Việt và phong cách tối giản

Nếu Lady Triệu kể chuyện bằng vùng miền thì Sông Cái kể chuyện bằng nguyên liệu và kỹ thuật. Sông Cái chưng cất gin từ rượu nền gạo Việt, một lựa chọn rất khác biệt so với gin phương Tây thường dùng rượu nền ngũ cốc hay nho. Rượu nền gạo cho vị hậu sạch và ngọt nhẹ, làm nền trung tính để botanicals tỏa hương. Hãng làm gin với số lượng nhỏ, chưng cất thủ công, và tập trung vào ít chai nhưng làm kỹ, thay vì nhiều bản như Lady Triệu.

Sông Cái Dry Gin 46%, khoảng 380 nghìn đồng, là chai gin Việt rẻ nhất trên thị trường mà vẫn giữ chuẩn craft: khô, sạch, hương juniper và thảo mộc rõ ràng, là lựa chọn nhập môn tốt nhất cho người mới thử gin Việt. Sông Cái Floral Gin khoảng 1,2 triệu đồng, hương hoa đậm hơn, mềm mại và nữ tính hơn, hợp để uống với tonic và trang trí bằng hoa ăn được. Sông Cái Rose Myrtle khoảng 1,2 triệu đồng, dùng quả sim rừng, cho màu hồng tự nhiên và vị chua nhẹ đặc trưng, là chai đẹp nhất trong ba bản để biếu tặng. Ba chai, ba mức giá, nhưng cùng một triết lý: ít mà chất.

4. Gin Việt khác gin Anh ở điểm nào: nếm thử mới thấy

Đặt một ly gin Việt cạnh một ly London Dry Gin truyền thống, sự khác biệt hiện ra ngay từ ngụm đầu tiên. Gin Anh cổ điển, như Tanqueray hay Beefeater, có hương juniper sắc và khô, vị sạch và thẳng, hợp với người thích sự cổ điển. Gin Việt thì ấm và nhiều lớp hơn: juniper vẫn có nhưng không lấn át, thay vào đó là sả, lá chanh, gia vị và hoa, tạo cảm giác gần gũi với ẩm thực Việt. Nói cách khác, gin Anh như một ly trà đen nguyên chất, còn gin Việt như một ly trà thảo mộc có thêm gừng và sả.

Sự khác biệt này cũng khiến gin Việt hợp với món Việt hơn gin ngoại. Một ly gin tonic pha từ Lady Triệu Hội An Spice Road đi cùng gỏi cuốn hay nem nướng rất hợp vì gia vị trong gin bắt nhịp với gia vị trong món ăn. Sông Cái Dry Gin pha tonic và vắt chanh là thức uống giải khát lý tưởng cho bữa hải sản hay lẩu. Để hiểu sâu hơn về thế giới gin nói chung, từ craft gin đến các huyền thoại Anh quốc, bạn có thể đọc bài nghệ thuật craft gin và Monkey 47 và bài so sánh Hendrick's và Tanqueray của chúng tôi.

5. Cách pha gin tonic chuẩn vị với gin Việt

Gin tonic là cách uống đơn giản nhất và cũng là cách tôn vinh gin Việt tốt nhất. Công thức chuẩn: một phần gin, ba đến bốn phần tonic, đá viên to, ly highball ướp lạnh. Rót gin trước, thêm đá viên to để đá tan chậm và không pha loãng rượu, rót tonic nhẹ nhàng dọc thành ly để giữ bọt ga, khuấy nhẹ một vòng rồi trang trí. Tonic nên chọn loại tốt, ít đường, vì tonic rẻ tiền nhiều đường sẽ át mất hương thảo mộc tinh tế của gin. Nước tonic ngon có vị đắng nhẹ của quinine, cân bằng với vị ngọt của gin Việt.

Phần trang trí (garnish) nên chọn theo từng bản gin: Lady Triệu Sapa Citrus Tea hợp với lát cam vàng và lá trà, Hội An Spice Road hợp với thanh quế và hồi, Đà Lạt Flowerbomb hợp với hoa ăn được, Sông Cái Dry hợp với sả đập dập và lá chanh, Sông Cái Floral hợp với hoa bưởi hoặc hoa nhài. Ngoài gin tonic, gin Việt còn hợp để pha Gimlet với nước cốt chanh và siro đường, hoặc Tom Collins với chanh, siro và soda. Với các bản navy strength như Lady Triệu East Sea, hãy giảm lượng gin xuống một chút vì nồng độ cao hơn, hoặc dùng trong Negroni để vị đắng của Campari cân bằng lại.

6. Chọn chai gin Việt đầu tiên theo ngân sách và mục đích

Nếu mới bắt đầu và muốn thử với chi phí thấp nhất, Sông Cái Dry Gin khoảng 380 nghìn đồng là lựa chọn không thể tốt hơn: rẻ nhất trong nhóm gin Việt, nhưng chất lượng craft đầy đủ, hợp để pha gin tonic hàng ngày. Nếu muốn trải nghiệm đầy đủ nhất phong cách gin Việt, hãy mua một chai Lady Triệu khoảng 850 nghìn đồng: Contemporary nếu thích cân bằng, Hội An Spice Road nếu thích gia vị ấm, Đà Lạt Flowerbomb nếu thích hương hoa, Sapa Citrus Tea nếu thích cam chanh. Sáu bản đồng giá nên bạn cứ chọn theo khẩu vị, không cần đắn đo về giá.

Ở phân khúc trên 1 triệu đồng, Sông Cái Floral và Rose Myrtle khoảng 1,2 triệu đồng là hai chai đẹp nhất để biếu tặng, vì vừa ngon vừa có câu chuyện và bao bì đẹp. Khi mua gin Việt, hãy kiểm tra ba điều: chai ghi rõ nhà chưng cất và nồng độ, mua tại cửa hàng chính hãng có CO/CQ đầy đủ, và bảo quản nơi mát tránh ánh nắng sau khi mở nắp. Gin không ủ thêm trong chai như whisky, nên hương vị sẽ giữ ổn định trong nhiều tháng sau khi mở nếu bảo quản đúng cách. Gin Việt còn rất mới, giá còn tốt và nguồn cung còn đủ, đây chính là thời điểm hợp lý nhất để thử trước khi các chai này trở nên khan hiếm như nhiều chai craft gin quốc tế đã từng.

Người dưới 18 tuổi không được uống rượu bia; người đã uống rượu bia thì không lái xe, và việc kinh doanh rượu cần tuân thủ Nghị định 105/2017/NĐ-CP.

Tư vấn từ chuyên gia Rượu Chính Hãng:

Quý khách muốn chọn gin Việt theo khẩu vị và ngân sách, cần tư vấn cách pha gin tonic với từng bản Lady Triệu hay Sông Cái, hoặc muốn đặt số lượng lớn cho tiệc và doanh nghiệp, hãy liên hệ ngay với đội ngũ Sommelier qua Hotline / Zalo: 0772220222 để nhận tư vấn và báo giá tốt nhất.